Benen vangen

Jazower’s hoofdstuk Dat ben jij gaat over (toen) contemporaine Duitse dichters en schrijvers.

Daaruit de droom van Franziska Gräfin zu Reventlow:
»München, 16 december 1904. Ik wilde gaan schaatsen, en plotseling was daar de Husumer slotgracht, waar iemand door het ijs was gezakt en daarin vastgevroren. Ik had hem al veel eerder willen lostrekken, en ik vroeg Orlonsky mij te helpen. Samen trokken we hem er uit, hij leefde nog, maar brak letterlijk middendoor. Wij legden hem in de slaapkamer van mijn ouders in bed, mijn vader en Bubi waren er ook bij. Zijn haren vielen uit, en de benen liepen zelfstandig in de kamer rond.  We deden nogal wat moeite om ze te vangen – eindelijk was hij weer samengevoegd en levend, hij trok zijn jas aan om daarna te gaan eten, en ik bedacht met schrik dat ik met dit waterlijk in deze omstandigheden zou moeten aanschuiven. Daarbij leek hij op Düllberg.«

En de toelichting:
Franziska Gräfin zu Reventlow (Husum, 18 mei 1871 – Muralto, Tessin 27 juli 1918) – schrijfster. Haar Verzameld Werk verscheen in 1925 bij uitgeverij Albert Langen in München.
* mijn vader: Ludwig Graf zu Reventlow was elf jaar daarvoor gestorven. In oktober van hetzelfde jaar had ze gedroomd dat ze haar vader dood in een vijver had gevonden. Hij had zelfmoord gepleegd, en hield met gestrekte arm een plakaat voor zich waarop de doodsoorzaak werd vermeld.
* Düllberg: de schijver Franz Düllberg (Berlijn, 2 mei 1873)

Over Fanny zoals haar roepnaam kennelijk luidde is veel te vinden op internet, ook de dagboeken en brieven waaruit Jazower kennelijk deze droom heeft gehaald. Ze overleed aan de gevolgen van een val van de fiets.

In haar in 1913, ook bij Albert Langen verschenen sleutelroman “Hern Dames Aufzeignungen” heeft ze onder andere haar vriend en schrijver Franz Düllberg geportetteerd.  Net als Fanny zelf vertaalde hij, en juist ook uit het Nederlands: werk van Jo van Ammers-Küller (Die Frauen der Coornvelts, zelfs herdrukt in de jaren vijftig), Theun de Vries en Herman de Man. In 1933 ondertekende hij de Gelofte van Trouw Volgelingschap aan Hitler, aldus de Duitse Wikipedia. Hij stierf een half jaar later, in mei 1934.  Allicht zal De Vries op een andere vertaling hebben aangedrongen – bij Van Ammers-Küller is dat minder zeker. Helaas tref ik geen afbeelding van D. aan bij een eerste google-verkenning.

Comments are closed.