Illustratief

In cartoons, losse tekeningen hebben bankjes veelal een illustratieve betekenis. Decoratie, maar al te vaak met een weemoedige inslag. Zijn bankjes en weemoed met elkaar verbonden?




Harde munt

Lees de ode aan het bankbiljet, in NRC Handelsblad.

 

De Genestet

Dichter-predikant P.A. de Génestet (1829 – 1861) had gelukkige jaren in Bloemendaal, maar het was ook de plaats waar hij zijn vrouw in 1859 verloor, die hij er nog maar zeven jaar eerder had getrouwd.
Na haar dood verhuisde hij naar Roozendaal (Gld), maar hij is toch zo zeer met Bloemendaal verbonden dat bewonderaars te zijner nagedachtenis er in 1911 een bank neerzetten.

De bank is ontworpen door L.J. Vreugde, en geplaatst in de Brederodelaan.

Het opschrift luidt:

»De liefste plek
U en ik uitgelezen
Mijn bosch en duin en dal
Daar half mijn thuis mocht wezen
U eer ik, bovenal «

 

Leugens

Banken kunnen voor opwinding zorgen, waar ze er eigenlijk alleen maar voor rust en aangenaam keuvelen horen te zijn. We hebben het al snel over een leugenbank. Dat wekt een valse suggestie alsof daar, op de bank, niet de waarheid zou verteld worden. Dat is natuurlijk niet zo.
Veel meer is het dat -als ze er zijn- de laatste nieuwtjes worden doorgenomen, en De Toestand wordt besproken. Zoiets behoort men niet te willen veranderen:

Notulen van de vergadering van de raad der gemeente Hulst, gehouden op donderdag 25 april 2002, om 19.30 uur in de raadzaal van het stadhuis te Hulst.
(…)
16. Rondvraag
(…)
De heer Plasschaert (raadslid) vraagt of de oude bank die op de “Leugenhoek” stond terug geplaatst kan worden. Dit op verzoek van vele ouderen. Zij vinden dat de nieuwe bank niet lekker zit. De “oude bank” ligt opgeslagen in de Stadsschuur. Hij zegt dat men de ouderen hier een groot plezier mee zou doen.
Hij vraagt, vooruitlopend op het dualisme, of het college in overweging kan nemen om ter gelegenheid van de resterende commissiever- gaderingen van dit jaar op het eind van iedere vergadering een rondvraag in te stellen voor de burgers op de publieke tribune. Dit betreft burgers die natuurlijk geen lid zijn van gemeenteraad. De opzet is om géén discussie aan te gaan.
(…)
De heer Kaijser (wethouder) zegt nog eens dat hij zal streven om vóór de zomervakantie naar de raadsleden te komen met een voorstel over de BAM-plannen.
Voor wat betreft de bank op de “Leugenhoek” zal hij bekijken of deze bank in ere hersteld kan worden. Hij vindt wel dat men ervoor moet waken om met alle soorten straatmeubilair in de weer te gaan. Dit komt het stadsgezicht niet ten goede. Voor wat betreft de verkrotting achter de Basiliek is men in een vergevorderd stadium met een projectontwikkelaar. Zodra de plannen rond zijn zullen ze aan de raadsleden worden voorgesteld.

•—•‡•—•‡•—•
Toch kan het leugentje niet helemaal weggedacht.

Bankje op Vlieland
oude mannen die elkaar
leugentjes vertellen
vakantieliefde dij aan dij
starend over het wad
uitrusten bij de vuurtoren
Bankje op Vlieland.

(Gien Warries, 1 september 2002)

 

Snipper

Vijf minuten rust in de jachtige ochtendspits.
Dat biedt het IKON-pastoraat met het korte programma Snipper

Snipper op 4 juli 2000 ~ door Eddy Reefhuis

In de straat waar ik woon is net tegenover ons huis een nieuw zitbankje gekomen. Zulke bankjes zijn er wel meer. Ik woon in een lange straat met aan beide zijden van die aaneengesloten rijen hoge huizen, met de voordeuren twee aan twee – een van het beneden- en een van het bovenhuis – pal aan de straat. Maar hier en daar staat dan voor een huis een bankje op de stoep. En achter dat nieuwe bankje woont een jong gezin met twee kleine kinderen. Als het aardig weer is, zit de moeder ‘s middags op dat bankje met haar kinderen – het jongste op schoot, de oudste spelend om haar heen. Als kind had ik een hekel aan spelen vóór het huis. Al die voordeuren waren op slot en alleen wie de goede sleutel had of een goede reden, kon erin. Inmiddels snap ik de reden voor die ontoegankelijkheid natuurlijk wel. Ik doe mijn huis ook op slot als ik wegga. En als ik thuiskom, vind ik het ook wel lekker om de deur achter me te sluiten en in huis ongestoord mijn eigen gang te kunnen gaan. Maar vriendelijk vind ik het nog steeds niet, al die dichte deuren op een rij. Daarom ben ik zo dol op zulke bankjes. Die strenge geslotenheid doorbreken die bankjes een beetje. Ineens zitten er mensen buiten en zijn ze aanspreekbaar. En dat gebeurt ook. Mijn overbuurvrouw zit nooit lang alleen met haar kinderen op haar bankje. Binnen de kortste keren blijkt, dat er veel meer mensen met jonge kinderen thuis zitten. Vooral de moeders uit de bovenhuizen komen op dat bankje af. Die hebben geen eigen stoep, dus ook geen ruimte voor een eigen bankje. En de anderen delen hun bankje graag. En als er dan zo’n groepje is ontstaan, blijven ook voorbijgangers zonder kinderen wel eens staan voor een praatje. Op die manier ken ik ze nu ook. Het geheim van dat gebeuren zit natuurlijk niet in dat bankje, maar in de mensen daarop en eromheen. Zonder mijn overbuurvrouw die dat bankje heeft neergezet, was er niks van gekomen. En die anderen die zelf geen bankje hebben, zijn al even onmisbaar. En het allerbelangrijkste, zeggen die moeders zelf, zijn de kinderen. Dat zijn de eersten die om tijd en aandacht vragen. Maar dan hebben die moeders ook gelegenheid om elkaar te ontmoeten – soms letterlijk aan de hand van hun kinderen. Het geheim zit dus niet in die bankjes, en zaligmakend zijn ze ook niet. Want laatst schreef iemand in de krant hoe ongelukkig ze nou juist werd van die bankjes. In haar buurt leken die welhaast verplicht voor ieder huis, en dan móest je je er ook regelmatig op vertonen. Tja – het zal de eerste keer niet zijn, dat mensen elkaar klem zetten met wat zo leuk begonnen is. Maar waar de vrijheid nog bestaat of zelfs bewaard kan worden, is zo’n eenvoudige ontmoetingsplek werkelijk een aanwinst. Want ineens weet je wèl, wie je buren zijn en groet je ze ook. Zo leer je je eigen straat anders zien en kennen. En daarvoor is dat bankje dan toch de aanleiding. Het is een soort van klein haakje waar mensen, die anders door zouden lopen, nu even aan blijven hangen. Dat kost een beetje tijd, natuurlijk. Maar die bankjes zorgen er ook voor dat mensen voor elkaar tijd máken.